دسترسی سریع به مقاله
معجزه و اصل نظم در آفرينش
گاهى تصور مى شود كه معجزه بر خلاف اصل نظم در جهان آفرينش است، زيرا اصل نظم بر اين پايه است كه هر موجودى بر اساس يك رشته علل و اسباب اندازه گيرى شده از جانب آفريدگار يكتا تحقق مى يابد در حالى كه معجزه مبتنى بر اين است كه پديده اى بدون آن كه اسباب و عوامل
پاسخ: از آنچه در پاسخ سؤال نخست بيان گرديد، پاسخ اين شبهه به خوبى روشن مى گردد زيرا در آن بحث ثابت شد كه معجزات پديده هاى بدون علت نيستند و تمام كارهاى خارق العاده از اسباب و عوامل خاصى پديد مى آيند، خواه اسباب آنها را عوامل طبيعى ناشناخته بدانيم يا اراده و نفسنيرومند پيامبران و يا عوامل غيبى وغير مادى ديگر. در هر صورت عوامل ياد شده، خود از مجموعه نظام آفرينش بشمار مى روند، و مانند ديگر عوامل طبيعى، اندازه گيرى شده اند.
و به عبارت ديگر در كارهاى خارق العاده بر حكم و قانون كلى خدشه اى وارد نشده و قانون عقلى هم تخصيص نخورده، و بر خلاف اصل نظم در آفرينش نيز گامى برداشته نشده تنها چيزى كه در معجزات و كارهاى خارق العاده واقع مى شود، گسترش دامنه ى عليت در جهان هستى است. چيزى كه باعث اين پندار شده، محصور ساختن قانون «عليت» به علل مادى شناخته است، و اعجاز پيامبران دست ردّ بر اين پندار وارد مى سازد، و به اصل قانون «عليت» تحكيم مى بخشد.
آرى اگر پيامبران با ارائه ى معجزات خود در جهان آفرينش ايجاد بى نظمى مى كردند و قانون عليت را نقض مى كردند، در اين صورت اشكال فوق وارد بود، ومعجزات پيامبران مخالف قانون عليت و اصل نظم به شمار مى آمد ولى همان گونه كه يادآور شديم چنين تصورى در مورد معجـزات پيامبران و تمام كارهاى خارق العاده پندارى بيش نيست، و منشأ آن همان انديشه ى تنگ ماديگرى فكرى است كه عالم وجود را به قلمرو ماده محدود مى سازد.
اصولاً معجزات پيامبران نه تنها با اثبات وجود آفريدگار منافات ندارد، بلكه به گونه اى آن را تحكيم مى نمايد و در حقيقت روزنه اى است به جهان غيب، زيرا معناى اعجاز اين است كه اين جهان تحت نظر يك عقل بزرگ و محيط اداره مى شود كه هر موقع بخواهد از روش كلى و معمولى خود، روى جهات و مصالحى عدول مى كند، در حالى كه اگر نيروى حاكم بر اين جهان ماده، قوانين خشك و انعطاف ناپذير فيزيكى آن باشد، و تمام هستى در چنگال روابط طبيعى اسير و گرفتار شود، هيچگاه نبايد به خواست واراده ى انسانى دگرگون شود.( [1])
( [2])