حجت‌الاسلام و المسلمين محمد معرفت، مدرس حوزه علميه قم، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، درباره شخصيت علمی آيت‌الله‌العظمی سبحانی و ويژگی‌های كتاب معظم‌له در علم اصول با عنوان «الموجز فی اصول‌الفقه» عنوان كرد: آيت‌الله سبحانی بعد از بيان مطالب علمی ـ اصولی، به ذكر مصاديق و موارد تطبيقی اين اصول می‌پردازند.

وی ادامه داد: فوايد ارائه نمونه‌هايی تطبيقی، ضرورت فراگيری آن علم و كارآيی آن مباحث را مشخص می‌كند. از ويژگی‌های كتاب «الموجز» اين است كه برخلاف كتاب‌های اصولی ديگر، كه نوعا دارای ادبيات سخت و دشوار و تعبيرهای مبهم هستند، دارای ادبيات جديد و امروزی است.

وی افزود: در كتاب «الموجز»، بيان ساده و علمی مطالب به ساده‌ترين زبان لحاظ شده است و از تمامی مباحث مورد نياز در علم اصول، به اجمال سخن رفته است كه با فراگيری اين كتاب به طور كامل، توانايی‌هايی را از جمله آشنايی با تمامی مباحث علم اصول ولو به‌صورت اجمالی، ايجاد می‌كند.

اين مدرس حوزه علميه قم اشاره كرد: استاد سبحانی بعد از بيان مطالب و آراء پيشينيان، به بيان نظرات خود و قضاوت درباره آن مبحث و آراء مذكور می‌پردازد. اين شيوه نگارش، به خواننده بستر و افق باز فكری را ارائه می‌كند و به نوعی به او بعد از فهم مطالب، جرأت قضاوت و نقد مطالب جديد و تفكر را عرضه می‌كند كه اين خصلت در كمتر كتابی ديده می‌شود.

حجت‌الاسلام معرفت ابراز كرد: اين كتاب جدای از اينكه سير منطقی را در همه مباحث خود دنبال می‌كند، تقسيم‌بندی در ارائه مباحث هم كه بسيار حائز اهميت است، در آن لحاظ شده است. اين كتاب از يك مقدمه سودمند و 8 مقصد تشكيل شده است كه اين روش علمی و منطقی در تمام اين فصول ديده می‌شود.

وی اضافه كرد: استاد سبحانی در مقدمه اين كتاب، مباحثی را كه خواننده به آن برای فهم بهتر مطالب نيازمند بدان‌هاست، گنجانده‌اند و اين امر در درك مطالب بعدی، بسيار مؤثر است. در كتاب الموجز حتی از نظرات بزرگان و علمای معاصر هم استفاده شده است كه در اين ميان، به نظرات اصولی امام خمينی(ره) اشاره كرده‌اند.

اين مدرس كتاب «الموجز» تصريح كرد: همين استناد به نظرات علمای معاصر، به نوين بودن كتاب می‌افزايد و اين امر نشانگر جامعيت علمی و تسلط آيت‌الله سبحانی بر آراء اصولی است. در علم اصول بايد متذكر شد كه به نسبت ساير علوم اسلامی ديگر، كمتر به اين علم در طول تاريخ پرداخته شده است و اين چنين تأليفاتی می‌تواند اين خلأ علمی را پر كند.

وی يادآور شد: پيش از تدوين اين كتاب، كتاب اصول فقه مرحوم آيت‌الله مظفر در حوزه تدريس می‌شد، ولی بعد از تأليف اين كتاب، كه خلاصه‌ای از دروس خارج اصول فقه و كتب مفصل اصولی آيت‌الله سبحانی است، صلاح ديده شد كه اولين مواجهه دانشجويان و طلاب با اين علم، توسط كتاب الموجز باشد.

وی ضمن بيان ويژگی‌های اين كتاب و استقبال فضلا تصريح كرد: هم‌اكنون سال‌هاست كه اين اثر، اولين كتابی است كه در مدارج حوزوی، به طلاب و دانشجويان، تدريس می‌شود و من هم كه توفيق چند دوره تدريس اين كتاب را داشتم، شاهد استقبال از اين اثر ارزشمند هستم.

وی در پايان خاطرنشان كرد: من شخصا بارها مشاهده كردم كه وقتی در محضر عمويم، مرحوم آيت‌الله‌ معرفت، از استاد سبحانی سخن به ميان می‌آمد، ايشان با احترام زيادی از اين مرجع عاليقدر ياد می‌كردند و اين رفتار آيت‌الله معرفت، برای ما بسيار آموزنده بود.