حجت‌الاسلام‌ و المسلمين «كامل خيرخواه»، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، درباره شخصيت علمی استاد سبحانی، گفت: آيت‌الله‌العظمی سبحانی مصداق كامل اين آيه است كه می‌فرمايد: «رِجَالٌ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَیْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ: مردانى كه نه تجارت و نه داد و ستدى آنان را از ياد خدا و برپا داشتن نماز و دادن زكات به خود مشغول نمى‏دارد» (سوره نور، آيه 37)

وی افزود: موضوع سخن درباره شخصيتی فرهيخته‌ای مانند آيت‌الله‌العظمی سبحانی می‌تواند از موضوعات جالب و ارزشمند محسوب ‌شود كه برای همگان مخصوصاً جويندگان راه حق و حقيقت و افرادی كه در صراط تعليم و تعلم قدم برمی‌دارند، سازنده و آموزنده باشد.

وی يادآور شد: اولين آشنايی من با آيت‌الله سبحانی مربوط به حدود سال 1342 است كه همكاری خود را با دفتر نشريه مكتب اسلام آغاز كردم. در اين زمينه بايد يادآور شد كه نشريه «مكتب اسلام» در فكر انقلابی و انديشه احيای تفكر دينی در ايران نقش به‌سزايی بر عهده داشته است و اين مهم با تلاش نويسندگان و بزرگان هيئت تحريريه اين نشريه فراهم شد.

وی ضمن تأكيد بر سجايای اخلاقی اين مرجع عاليقدر گفت: ايشان انسانی باتقوا و خداباور و معتقد به مبانی دين و تلاشگری خستگی‌ناپذير در تبيين معارف الهی است و شخصی فوق‌العاده پرتلاش و زحمتكش هستند كه همواره عمر خويش را برای شناخت و شناساندن و نشر معارف دين اسلام صرف كرده‌اند.

اين پژوهشگر دينی عنوان كرد: بهترين دليل برای اثبات اين مدعا، مجموعه متعدد تأليفات اين بزرگوار در رشته‌های مختلف مانند عقائد دين، تفسير قرآن، بررسی و غور در روايات اسلامی، فلسفه اسلامی و فلسفه غرب، رجال و ساير موضوعاتی است كه در حوزه به صورت رسمی يا غيررسمی تدريس می‌شود و در همه اين حوزه‌ها با كمال جديت ورود كردند و با تسلط كامل به اين موضوعات پرداختند.

وی خاطرنشان كرد: من شخصا افتخار تلمذ در محضر درس ايشان را نداشتم، اما با اين وجود ضمن سمت استادی، رابطه ما فراتر از اين بود و به مرحله دوستی و همكاری رسيده بود و اين رابطه از زمانی آغاز شد كه به صورت رسمی در اعضای هيئت تحرير نشريه «مكتب اسلام» شروع به همكاری كردم.

وی راجع‌به همكاری خود با آيت‌الله‌العظمی سبحانی افزود: در بخش تحريريه اين نشريه و در زمينه تحقيق و پژوهش راجع به موضوعات اسلامی، از آن زمان تاكنون افتخار همكاری با بزرگوارانی همچون آيت‌الله‌العظمی مكارم شيرازی، علامه شهيد مطهری، آيت‌الله‌العظمی نوری همدانی، امام موسی ‌صدر، مرحوم جزائری و ساير بزرگان را داشته‌ام.

خيرخواه يادآور شد: البته قبل از اين همكاری با دفتر نشريه، آيت الله سبحانی را دورادور می‌شناختم، زيرا دروس ايشان در قم به خاطر تعداد آن‌ها، شهرت داشت و حتی در همان زمان هم طلاب و علاقه‌مندان زيادی با پشتكار و جديت در كلاس درس ايشان شركت می‌كردند و عموماً از عمق درس‌های ايشان در فقه و اصول و فلسفه و تفسير صحبت می‌كردند.

اين نويسنده تصريح كرد: ايشان در هر علمی كه وارد می‌شدند، همراه با تحقيق و پژوهش بود به گونه‌ای كه قدر موضوع مورد كنجكاوی و بحث را به درستی درمی‌يافتند و به اندازه كافی برای گسترش و تبيين آن‌ها تلاش می‌كردند. به عنوان نمونه می‌توان به كتاب‌های تفسير موضوعی ايشان اشاره كرد.

اين محقق خاطرنشان كرد: وقتی استاد سبحانی مشغول نگارش تاريخ اسلام و تاريخ جنگ‌های حضرت رسول اكرم(ص) بودند، اين مقالاتشان به تدريج چاپ می‌شد، به خوبی به ياد دارم كه اين مطالب انعكاسی زيادی در بين خوانندگان داشت.