دسترسی سریع به مقاله
آيتاللهالعظمی سبحانی ميان اخلاق، منطق و بيان حقيقت جمع میكند
حجتالاسلام و المسلمين عبدالحسين خسروپناه
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی
آيتاللهالعظمی سبحانی شخصيتی است كه پایبند به اخلاق پژوهشی است و لذا اگر در نظريه مطرح شده از طرف انديشمندی، نقدی دارد، با كمال تكريم و ادب اشكال خود را طرح میكند؛ يعنی واقعا ايشان ميان اخلاق، منطق و بيان حقيقت جمع میكند.
حجتالاسلام و المسلمين عبدالحسين خسروپناه، استاديار پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی، در گفتوگو با سرويس انديشه خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، در مورد ويژگیهای اخلاق پژوهشی آيتاللهالعظمی جعفر سبحانی گفت: زمانی ايشان برای اينكه در پژوهش تبحر پيدا كنيم يك كار پژوهشی به ما واگذار كرد، من تحقيقات را انجام دادم و بردم خدمت ايشان، كاری كه انجام داده بودم خيلی قوی نبود و ايشان وقتی تحقيق را ديد، فرمود اين تحقيق نياز به اصلاحات دارد و خيلی با حوصله، يك يك اشكالات تحقيق بنده را مطرح كرد و چند بار اين رفت و آمد ميان بنده و ايشان صورت گرفت تا اين تحقيق به ثمر نشست.
وی افزود: در خاطرم هست، برای يكی از اين تحقيقها كه ايشان واقعا وقت گذاشتند نتيجهاش پذيرش مقالهام به عنوان تحقيق برتر در كنگره بينالمللی «دارالقرآن» بود و وقتی كه خبر پذيرفته شدن مقالهام در كنگره اعلام شد و اينكه قرار است در جمع عالمان خارجی و داخلی اين مقاله قرائت شود، آن شب تا صبح از فرط خوشحالی نخوابيدم.
مؤلف «كلام جديد» پذيرفته شدن اولين مقالهاش را در كنگره «دارالقرآن» توجه و بركت آيتاللهالعظمی سبحانی دانست و خاطرنشان كرد: ويژگی اخلاقی آيتالله سبحانی اين است كه شاگردپروری میكنند؛ يعنی دست طلبههای مستعد را میگيرند تا رشد كنند و اگر طلبهای از شاگردانشان رشد نمیكند كوتاهی از خودش است.
مؤلف «انتظارات بشر از دين» تشخيص استعدادها و آمادگیهای بالقوه طلبهها را از ديگر ويژگیهای آيتالله سبحانی دانست و گفت: آيتالله سبحانی وقتی احساس كرد حقير آمادگی تدريس دارم، تدريس در مؤسسه امام صادق(ع) را با اينكه هنوز فارغالتحصيل هم نشده بودم به من سپرد.
مدرس دانشگاه مذاهب اسلامی، با اشاره به اينكه آيتالله سبحانی تعصبی بر روی آثارش ندارد، گفت: زمانی كه ايشان تدريس كتاب «نظريةالمعرفة» را به ما واگذار كرد، من چند سالی اين كتاب و تلخيصش را تدريس میكردم، بعد از اين به اين نتيجه رسيدم كه مباحث جديدتری از معرفتشناسی وجود دارد كه در كتاب نيست و لذا بايد تحقيقات خودمان را به طلبهها منتقل میكرديم، لذا متن كتاب را تدريس نكردم و به عنوان منبع به طلاب معرفی میكردم. بالأخره آيتالله سبحانی از اين نحوه تدريسم باخبر شد؛ يعنی متوجه شد كه متن كتاب ايشان را تدريس نمیكنم، لذا در ديداری به شوخی فرمودند كه «در قديم وقتی استاد شاگردی از دنيا میرفت كتابش رو كنار میگذاشتند و شما هنوز ما زندهايم ....» و من در پاسخ گفتم كه استاد اينچنين نيست و طلاب به عنوان منبع از كتاب جنابعالی استفاده میكنند. بعد آيتالله سبحانی فرمود: «اين جمله من برای مزاح بود، لذا حتما تحقيقهای جديدی كه میشود آنها را به طلبهها بگوييد و درس «معرفتشناسی» منحصر به كتاب من نباشد».
خسروپناه احساس مسئوليت در پاسخدهی به شبهات را ويژگی ديگر آيتالله سبحانی دانست و گفت: من يك شب در كتابخانه دفترشان خدمتشان رسيدم، در حال نوشتن بودند كه گفتند در حال پاسخگويی به شبههای از طرف وهابيت هستم كه وزارت ارشاد برای پاسخگويی برايم فرستاده است. با خود گفتم: آيتالله سبحانی، شخصيتی با اين جايگاه علمی، احساس مسئوليت شديدی در پاسخدهی به شبهات دارد، در حالی كه میتوانست اين وظيفه را به شاگردانش بسپارد كه ناخودآگاه رفتم و پای ايشان را بوسيدم. ايشان شخصيتی است كه نسبت به دين دغدغه و توجه و عنايت در پاسخدهی به شبهات دارد.
خسروپناه خاطرنشان كرد: گاهی اوقات آيتالله سبحانی نسبت به برخی از بزرگان إنقلتی داشت، مثلا آيتالله معرفت يك نظريه ويژهای در مورد صحابه يا برخی از مباحث علوم قرآنی داشت كه آيتالله سبحانی به اين نظريه اشكال داشت، اما با كمال تكريم و ادب از آيتالله معرفت، اشكال خود را طرح میكرد؛ يعنی واقعا آيتالله سبحانی ميان اخلاق، منطق و بيان حقيقت جمع میكند.