فارسی العربیة
صفحه اصلی مقالات دروس خارج مجله کلام اسلامی تصاویر استفتائات اخبار قاموس المعارف ریحانة الأدب
مقالات برگزیده
دسترسی سریع به مقاله
مصاحبه هایی درباره معظم له
آيت‌الله سبحانی شاگردانش را به سوی پاسخ‌دهی به شبهات سوق می‌دهد
عبدالحسين خسروپناه

حجت‌الاسلام و المسلمين عبدالحسين خسروپناه
آيت‌الله سبحانی پی‌گير پاسخ‌دهی به مسائل و شبهات جديد دينی بودند، فلذا هميشه از ما سؤال می‌كردند كه الان چه مباحث و سؤال‌های جديدی در جامعه مطرح است و خود ايشان پی‌گيری و تأكيد بر پاسخ‌گويی به مسائل و شبهات جديد داشتند.
حجت‌الاسلام و المسلمين عبدالحسين خسروپناه، عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی، در گفت‌وگو با سرويس انديشه خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، در مورد شخصيت علمی ـ اخلاقی آيت‌الله جعفر سبحانی ضمن بيان مطلب فوق گفت: بنده ابتدا از طريق آثار آيت‌الله سبحانی، با ايشان آشنا شدم، در خاطر دارم كه قبل از انقلاب كه در دوران راهنمايی بودم، سير مطالعاتی در معارف اسلامی را از معلم دينی آن زمان گرفتم و در اين سير مطالعاتی، برخی از آثار آيت‌الله سبحانی در مجله مكتب اسلام تهيه و مطالعه می‌كردم، لذا از زمان نوجوانی با اسم «جعفر سبحانی» آشنا بودم.
مؤلف «كلام جديد» در مورد كتاب «فروغ ابديت» افزود: بعد از اينكه كتاب«فروغ ابديت» منتشر شد، اين كتاب در مجامع علمی خيلی مطرح شد و تقريبا يكی از بهترين‌ كتاب‌های سال در زمينه تاريخ به شمار رفت، لذا طبيعتا اين كتاب را هم در همان دوران و قبل از ورود به طلبگی، مطالعه كردم.
مدرس دانشگاه مذاهب اسلامی در مورد آشنايی و ديدار حضوری خود از آيت‌الله سبحانی گفت: بنده درس‌های حوزوی را هم‌زمان با دروس دبيرستان در دزفول شروع كردم و بعد از اينكه سطح به طور كامل گذرانده شد برای ادامه تحصيل و برای شركت در دروس خارج، در سال 68 وارد حوزه علميه قم شدم، و از اين زمان به بعد به طور حضوری با آيت‌الله سبحانی به واسطه شركت در درس‌های خارج فقه و اصول‌شان ارتباط پيدا كردم، گرچه بنده در درس خارج فقه واصول، بيشتر از آيت‌الله وحيد خراسانی بهره بردم.
مؤلف «انتظارات بشر از دين» در مورد ورودش به مؤسسه تعليماتی و تحقيقاتی امام صادق(ع) و كه موجب ارتباط بيشترش با آيت‌الله سبحانی شد، اظهار كرد: در سال 70 در دوره دكتری رشته تخصصی كلام مؤسسه امام صادق(ع) شركت كردم و از سال اول دوره دكتری از محضر آيت‌الله سبحانی در درس معرفت‌شناسی كه به صورت كتاب «نظريةالمعرفة» تدوين شده است، استفاده ‌كردم و چون بنده در زمينه معرفت‌شناسی تحقيقات گسترده‌ای داشتم، در كلاس درس خيلی با ايشان بحث می‌كردم، لذا طوری شد كه در سال چهارم دوره دكتری در سال 74، آيت‌الله سبحانی به بنده فرمودند كه تدريس در مؤسسه امام صادق را شروع كنم و بنده تدريس معرفت‌شناسی دينی را شروع كردم و در سال بعد كتاب «نظرية المعرفة» را تدريس كردم.
مدرس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) رابط‌ه‌اش را با آيت‌الله سبحانی علاوه بر موارد آموزشی در امور پژوهشی دانست و اظهار كرد: علاوه بر رابطه شاگرد و استادی كه بنده در خدمت ايشان بودم، آيت‌الله سبحانی در برخی از امور پژوهشی ما را درگير می‌كرد، مثلا در كنگره بين‌المللی «دارالقرآن آيت‌الله العظمی گلپايگانی» كه هر سال برگزار می‌شد و برای برگزاری، از شخصيت‌های متعدد از كشورهای مختلف دعوت به عمل می‌آمد و آيت‌الله سبحانی در 2 سال اين همايش از بنده خواستند كه به صورت گروهی و تخت نظرشان تحقيقاتی انجام شود و در هر دو سال هم تحقيقات گروه ما نمونه و برتر شمرده شد كه در همايش قرائت شد و مورد استقبال حاضرين قرار گرفت.
مؤلف «قلمرو دين» در رابطه روحيه پاسخ‌گويی به شبهات آيت‌الله سبحانی خاطرنشان كرد: آيت‌الله سبحانی پی‌گير پاسخ‌دهی به مسائل و شبهات جديد دينی بودند، فلذا هميشه از ما سؤال می‌كرد كه الان چه و مباحث و سؤال‌هايی جديدی در جامعه مطرح است، لذا ما بالتبع برای جناب استاد مسائل جديد را مطرح می‌كرديم و خود آيت‌الله سبحانی پی‌گيری بود كه آيا ما به اين سؤال‌ها پاسخ داده‌ايم يا نه؟ و اگر پاسخ منفی ما را در ندادن پاسخ می‌شنيد، تأكيد بر پاسخ‌گويی بر مسائل جديد داشتند و ايشان اين‌گونه ما را جهت می‌داد كه ما به سراغ پاسخ‌گويی به شبهات جديد برويم.
مدرس دانشگاه علوم رضوی در مورد رابطه مركز مطالعات و پژوهش‌های حوزه علميه قم و مؤسسه امام صادق(ع) اظهار كرد: بعد از تأسيس مركز مطالعات و پژوهش‌های حوزه‌ علميه قم در سال 79، ارتباط ستادی هم با آيت‌الله سبحانی‌ به وجود آورديم و شبهاتی كه در جامعه مطرح می‌شد، طلبه‌ها با نظارت حقير پاسخ می‌دادند و البته در برخی از پاسخ‌ها از محضر ايشان استفاده و بهره می‌بردم و گاه در جلسات گفتمان‌های دينی در مسائلی مثل انتظارات بشر از دين، قلمرو دين و ديگر مقولات جديد از ايشان دعوت به عمل می‌آمد و در نشست‌های سه‌شنبه شب، آيت‌الله سبحانی نظرات خود را در اين موارد بيان می‌كردند.
مؤلف «آسيب‌شناسی دين‌پژوهی» ارتباط كنونی‌اش را با آيت‌الله سبحانی چنين بيان كرد: اكنون، ارتباط با آيت‌الله سبحانی در مؤسسه امام صادق(ع) وجود دارد و از همان سال 74 كه تدريس شروع شد تا اكنون تدريس در اين مركز تحقيقاتی ادامه دارد، فلذا در اين مركز هم، با ايشان ديدار داريم و البته گاهی در نماز مغرب و عشا به خدمت ايشان می‌رسيم و احوال‌پرسی با ايشان داريم.
مؤلف «قلمرو دين» در ادامه سخن خود، خاطرنشان كرد: به هر حال آغاز آشنايی بنده با آيت‌الله سبحانی از دوره راهنمايی بود و ولی ارتباط وثيق را می‌توان از سال 70، وقتی وارد دوره دكتری كلام در مؤسسه امام صادق(ع) شدم، دانست و از آن زمان ارتباط روز به روز بيشتر شد و به لحاظ آموزشی و پژوهشی از محضر ايشان استفاده بردم.