به گزارش خبرگزاری قرآنی (ايكنا)، حجت‌الاسلام و المسلمين «مصطفی كريمی»، عضو هيئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) و نويسنده كتاب‌های «قرآن و قلمروشناسی دين» و «وحی‌شناسی» در گفت‌وگو با سرويس انديشه، در مورد شخصيت آيت‌الله «جعفر سبحانی»، ضمن بيان مطلب فوق در پاسخ به اين سؤال كه آرای تفسيری خاص آيت‌الله سبحانی چيست؟، گفت: نمی‌شود گفت ايشان آرای خاصی دارد. ولی همين اندازه بگويم كه ايشان تلاش كرده‌اند آن مباحثی كه در جامعه نياز است چه جامعه علمی و چه انسانی پاسخ آن را به نحوی از قرآن كريم خارج كند.

وی افزود: آيت‌الله سبحانی اولين كسی است كه در زبان فارسی به اين كار اقدام كرده است. منشور جاويد اولين كتاب تفسير موضوعی به زبان فارسی است و نكته ديگر كه خودشان هم يك‌بار اشاره فرمودند و نوشته‌های ديگرشان هم اين صبغه و رنگ و بو را دارد، اين است كه خيلی روان می‌نويسد؛ يعنی به نحوی است كه هم متخصصين از آن به عنوان منبع تحقيقی استفاده می‌كنند و هم دانشجويان و طلبه‌ها و هم عموم مردم می‌توانند به نحوی استفاده كنند.

نويسنده كتاب «قرآن و قلمروشناسی دين» اظهار كرد: امروزه تفسير موضوعی ضرورت خود را بيشتر نشان می‌دهد، به اين دليل كه رويكرد و استقبال به قرآن به‌ عنوان كتاب آسمانی بيشتر شده، خصوصا بعد از انقلاب؛ چرا كه انقلاب ما براساس دين اسلام بود و منبع اصلی دين اسلام و قرآن است.

وی تصريح كرد: هميشه اين سؤال هست كه دين اسلام نسبت به موضوعات و اتفاقات مختلفی كه در جامعه وجود دارد، چه بيان، نظر و حكمی دارد؟ اين‌ها را با تفسير ترتيبی نمی‌شود درآورد، چون تفسير ترتيبی اين است كه شما شروع می‌كنيد از اولين آيه تا آخرين آيه را تفسير می‌كنيد و تفسير هر آيه را سر جای خود بيان می‌كنيد.

اين نويسنده در مورد تفسير موضوعی گفت: در تفسير موضوعی در يك موضوع تمام آيات يك‌جا جمع و با هم بررسی می‌شود و نظر قطعی قرآن به دست‌ می‌آيد. كه در اين دوره به ويژه الان كه نياز بشری به معارف دينی خيلی بيشتر ملموس و رويكرد و استقبال و اقبال نيز زياد شده، ضرورت اين گونه تفاسير بيشتر احساس می‌شود.

كريمی در پاسخ به اين سؤال كه چه ويژگی خاصی در تفسير آيت‌الله سبحانی سراغ داريد؟، اظهار كرد: بعضی از تفاسير موضوعی يك ترتيبی را رعايت كرده‌ا‌ند و يك سير منطقی دارند كه محورشان مختلف است، كسانی مانند آيت‌الله مصباح، الله‌محوری را انتخاب كرده‌اند، كسانی انسان‌محوری را قرار داده‌اند، ولی شيوه‌ای كه آيت‌الله سبحانی آن را پذيرفته اين است كه اين ترتيب را رعايت نكرده و هر موضوعی را كه احساس كرده‌اند نياز است، به آن پرداخته‌ است.

وی خاطرنشان كرد: اين نشان می‌‌دهد كه ايشان به نياز جامعه توجه بيشتری داشته است و سعی كرده آن‌چه را كه در آن برای مردم و جوامع علمی سؤال مطرح می‌شود، بررسی و نظر قرآن را استخراج كند. هم مفاهيم‌القرآن و هم منشورجاويد اين حالت را دارد، مثلا اولين جلد منشور جاويد كه ايشان نوشته است 24 اصل در مورد مسائل خانوادگی، توحيد و غيره را پرداخته كه اين‌ها دال بر اين است كه آيت‌الله سبحانی بيشتر مسائل روز را مد نظر قرار داده است. از ويژگی‌های ايشان نوشتن مطالب به زبان ساده است.