به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، حجت‌الاسلام و المسلمين «سيد‌شرف‌الدين ملك‌حسينی»، مدرس حوزه علميه قم در گفت‌وگو با سرويس انديشه در مورد شخصيت علمی آيت‌الله سبحانی، ضمن بيان مطلب فوق گفت: كتاب‌‌های كلامی آيت‌الله سبحانی را می‌توان به سه بخش تقسيم كرد. در بخش اول كتاب‌های او رنگ كتاب‌های پرسش و پاسخ را دارد.

وی افزود: در بخش دوم كتاب‌های وی كتاب‌هايی است كه برای سطوح مختلف جامعه نوشته است، مانند كتاب‌هايی كه برای دانشجويان، اساتيد دانشگاه‌ها و معلمان نوشته است.

ملك‌حسينی تصريح كرد: بخش سوم كتاب‌های كاملا تخصصی‌ای است كه برای اساتيد كلام و فلسفه منبع خوبی است، مانند كتاب هستی از ديدگاه فلان دانشمند و محاضرات كلامی الالهيات. الالهيات يكی از قديمی‌ترين كتاب‌های كلامی استاد سبحانی است كه نظم و انضباط زياد و توجه به تمامی انديشه‌های گذشتگان دارد.

اين محقق اشاره كرد: مقارنه و مقايسه بين مذاهب و اديان كتاب الالهيات در مباحث كلامی خيلی جالب است. جالب‌تر اين كه در محاضرات و القائات كلامی گاه به نظريات نو و جديدی كه مناسبتی با مباحث قديمی و كهن داشته توجه كرده است. شايد بتوان ادعا كرد كه يكی از بهترين كتاب‌های كلامی، كتاب «الالهيات» آيت‌الله سبحانی است كه به مباحث نبوت، توحيد، امامت، عدل و ... و به مباحثی كه غربيان هم توجه داشته‌اند، پرداخته است.

وی يادآور شد: اگر بخواهيم ديگر كتاب‌های آيت‌الله سبحانی را ارزيابی كنيم، كتاب‌هايی هستند كه جامع اين سه بخش است؛ يعنی بحث‌های پرسش و پاسخ، مطالبی كه برای سطوح مختلف نوشته شده و مطالبی كه برای متخصصان و متفكران نگاشته ‌شده است.

ملك‌حسينی تأكيد كرد: كتاب‌های جديدی كه او به عنوان يك مرزبان واقعی از دين و مذهب نگاشته است، تمام سه ويژگی بالا را در كنار هم دارد، مانند برخی كتاب‌هايی كه برای وهابيت نوشته‌اند؛ چه عربی و چه فارسی. در اين كتاب‌ها هم بخش پرسش و پاسخ را می‌بينيد كه به منظور دفع شبهات نوشته شده است و هم دارای تحليل است كه می‌تواند برای اهل فهم و فضيلت، كتاب‌های ارزشمندی باشد.

حسينی با اشاره به يكی از شاخصه‌های ممتاز آيت‌الله سبحانی گفت: نوشتن جزوات مختصر در راستای رسالت‌ خود كه در سال‌های اخير در حوزه‌های مختلف احساس كرده است، از او يك انسان روزآمد، كارآمد و شخصيتی ساخته است كه كتاب‌هايش دارای پويايی و گويايی است و می‌توان آن‌ها را كتاب‌های زنده‌ای عنوان كرد كه مسائل جامعه را رصد می‌كنند.

وی در مورد ويژگی‌های شخصيتی آيت‌الله سبحانی اظهار كرد: استاد سبحانی كسی است كه توانسته در دوران معاصر بدرخشد و جامعه و حوزه از وجودش استفاده كنند. او به زيبايی از انديشه‌های عالمان بزرگ كهن پاسداری كرده است و اگر ادله‌ای از ادله آن‌ها ضعفی داشته، از آن‌ها عدول كرده و برای مطالب ارزشمند گذشتگان دليل نويی دست و پا كرده‌ است و طرح جديدی درانداخته‌ است تا از انديشه‌های دينی پاسداری كند.

وی اظهار كرد: آيت‌الله سبحانی در كتب جديد خود هم متوجه تمام شبهات تاريخی كه بر انديشه‌های اعتقادی و كلامی وارد شده است، بوده‌ و انديشه‌های كهنی را كه برگرفته از قرآن و روايات بوده را نيز به شكل نويی احيا كرده‌ است.

حسينی در پاسخ به اين سؤال كه آيا آرای كلامی آيت‌الله سبحانی بر آرای فقهی او تأثير گذاشته است؟، گفت: من اين طور می‌فهمم كه كسی كه فيلسوف، متكلم و فقيه باشد به زيبايی می‌تواند تمايز اين مباحث را از هم بفهمد و بداند انديشه كجا بايد تأثير بگذارد و كجا نبايد تأثير بگذارد. رابطه‌ ميان علوم فی‌الجمله انكارناپذير است و آيت‌الله سبحانی با توجه به دقت‌هايی كه من در او سراغ دارم، اين رابطه را پذيرفته و مؤثر می‌داند.

وی در پايان نظم و پركاری را يكی از ويژگی‌های ديگر آيت‌الله سبحانی دانست و خاطرنشان كرد: نظم و پركاری و جديت در پاسداری از انديشه‌های دينی وجه امتياز استاد سبحانی است. او با ايمان به هدف، جدی و پرتلاش در رسيدن به هدف گام برمی‌دارد.