دسترسی سریع به مقاله
آيتالله سبحانی طراح و مبتكر تفسير موضوعی به زبان فارسی است
حسن رهبری
از محققان علوم قرآن و حديث
در تاريخ تفسيرنويسی، تفسير موضوعی جز در قالب آياتالاحكام، پيشينهای نداشته است، از اينرو آيتالله سبحانی در واقع طراح و مبتكر تفسير موضوعی به زبان فارسی است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، «حسن رهبری»* از محققان علوم قرآن و حديث در گفتوگو با سرويس انديشه ضمن بيان مطلب فوق در پاسخ به اين سؤال كه ويژگیهای تفسير موضوعی آيتالله سبحانی چيست؟، گفت: اصولا در ابتدا بايد تفسير موضوعی را تعريف و ويژگیهای آنرا بيان كرد.
نويسنده كتاب «مسجد، نهاد عبادت و ستاد ولايت» افزود: خوشبختانه در تعريف تفسير موضوعی چندان اختلاف نظری وجود ندارد. در يك تعريف كوتاه میتوان گفت كه نگاه فراگير به آيات همگن، به منظور تبيين و تشخيص ديدگاه قرآنی درباره يك موضوع را تفسير موضوعی میگويند.
رهبری خاطرنشان كرد: تفسير موضوعی به بيانی ديگر، تكملهای است بر سبك تفسير قرآن به قرآن كه تفسير الميزان مرحوم علامه طباطبايی نمونه جامع آن است. ورود به تفسير موضوعی با توجه به دامنه وسيع آن در عرصه پژوهشهای قرآنی حافظهای سرشار، استعدادی فوقالعاده و فرصت زمانی بيشتری را میطلبد كه جز عالمان و قرآنشناسان دلسوخته و صبور و نام گريز را توان و دوام در آن نشايد.
وی در ادامه سخنانش اظهار كرد: به نظر میرسد كه تأثيرپذيری آيتالله سبحانی از استاد خود ـ مرحوم علامه طباطبايی ـ وی را به وادی تفسير موضوعی رهنمون كرده است. در تاريخ تفسيرنويسی، تفسير موضوعی جز در قالب آياتالاحكام، پيشينهای نداشته است، مگر در سدههای اخير كه نمونهای از آنرا كه در جهان عرب سراغ داريم. از اينرو آيتالله سبحانی در واقع طراح و مبتكر تفسير موضوعی به زبان فارسی است.
نويسنده كتاب «اسلام و ساماندهی جمعيت» در ادامه سخنانش تصريح كرد: قلم زيبا، شيوا و روان آيتالله سبحانی در 50 سال گذشته چه از طريق نگارش سلسله مقالاتی كه در مجله «مكتب اسلام» منتشر میشده و چه به وسيله چاپ كتابهای متعدد تحقيقی، حوزه را در رشته تاريخ صدر اسلام و پاسخ به شبهات دينی و قرآنی، نمايندگی كرده است.
نويسنده كتاب «تصحيح و تعليق سيدای نفسی» خاطرنشان كرد: آن مقالات آنگاه كه تدوين و جمعآوری شدند كتابهای «فروغ ابديت»، «تفسير موضوعی منشور جاويد» و «مفاهيمالقرآن» را پديد آوردند. كتاب فروغ ابديت وی كه تاريخ پيامبر اسلام(ص) را با تجزيه و تحليل شايستهای به تصوير كشيده است، سحر و اعجاز قلم را به اثبات رسانده و نويسندهاش را فروغ ابديت بخشيده است.
نويسنده كتاب «مسجد، نهاد عبادت و ستاد ولايت» اذعان كرد: تفسير موضوعی منشور جاويد به عنوان پايهگذار تفسير موضوعی قرآن به زبان فارسی، با توجه به تازگی طرح، موقعيت زمانی به بيان ساده و شيوا و پاسخ به شبهات دينی عصر خود از بهترينها در نوع خود به شمار میرود.
*«حسن رهبری»، متولد 1334 از شهرستان تبريز است كه دارای كارشناسی زبان و ادبيات فارسی و كارشناسیارشد مديريت دولتی است. وی به علت علاقه به علوم قرآنی در حوزه تحصيل كرده است و از او تاكنون 4 كتاب به چاپ رسيده است. همچنين از وی بيش از 20 مقاله در روزنامههای كثيرالانتشار و فصلنامههای تخصصی منتشر شده است. از مهمترين مقالات منتشر شده وی میتوان «توسعه در قرآن»، منتشر شده در فصلنامه «بينات»، «استطاعت در حج»، منتشر شده در فصلنامه «ميقات حج» و ... را نام برد.