دسترسی سریع به مقاله
شبهه 102
سوم: از جمله علل مخفی شدن او: تا زمانی که بیعت حاکمان بر گردن او است، نمیتواند خروج کند. به علی بن موسی الرضا نسبت دادهاند که در مورد سبب غیبت گفت: ...زمانی که میخواهد قیام کند بیعت کسی برگردن او نباشد. نعمت الله جزائری میگوید: چون هر یک از اجداد پاکش بیعت یکی از ظالمان زمان خودشان را برگردن داشتند. سؤال: چگونه این امر ممکن است در حالی که شیعیان از امام جعفر صادق روایت کردهاند که گفت: هر بیعتی قبل از ظهور کفر و نفاق و نیرنگ است. لعنت خدا بر بیعتکننده و بیعت گیرنده باد
سوم: از جمله علل مخفی شدن او: تا زمانی که بیعت حاکمان بر گردن او است، نمیتواند خروج کند. به علی بن موسی الرضا نسبت دادهاند که در مورد سبب غیبت گفت: ...زمانی که میخواهد قیام کند بیعت کسی برگردن او نباشد (صدوق، کمالالدين و تمام النعمة، ص 480، علل الشرائع 1/245...). نعمت الله جزائری میگوید: چون هر یک از اجداد پاکش بیعت یکی از ظالمان زمان خودشان را برگردن داشتند. (جزائری، الانوار النعمانية، 2/42 ).
سؤال: چگونه این امر ممکن است در حالی که شیعیان از امام جعفر صادق روایت کردهاند که گفت: هر بیعتی قبل از ظهور کفر و نفاق و نیرنگ است. لعنت خدا بر بیعتکننده و بیعت گیرنده باد (بحار الانوار، 53/8؛ الزام الناصب، 2/224). [ر.ک: همان، ص 112-111]
پاسخ:
بیعت از روی رضایت و میل باطنی مورد لعن است
مراد از نفی بیعت در حدیث امام صادق (ع) در زمان غیبت، بیعت از روی رضایت و میل باطنی است، البته چنین بیعتی را تنها میتوان با پیامبر یا وصی او (امام حق) یا نمایندۀ خاص یا عام آن امام انجام داد. اما با غیر ایشان چنین بیعتی جایز نیست. چرا که در فرهنگ شیعه، غیر ایشان حاکم جورند و بیعت از روی رضایت و میل باطنی با ستمگر جایز نیست. از این رو امام صادق (ع) میفرماید: بیعت قبل از ظهور حضرت مهدی (عج) با حکام جور که نه امام هستند و نه نایب عام و یا خاص او میباشند، در صورتی که از روی میل و رضایت باطنی باشد بیعت کفر، نفاق و نیرنگ است.
اما اگر مؤمن در اثر تسلط ستمگران بر امور، چارهای نداشته باشد و از روی اکراه و اجبار با جائری بیعت کند چنین بیعتی قطعاً اشکال ندارد. چنانکه بر مشروعیت آن آیه تقیه و آیات دیگر دلالت میکند. لذا ائمه اطهار و شیعیان آنها اگر گاهی با حکام جور سر ستیز نداشتند، از روی اکراه و اجبار بود و معنای بیعت دربارۀ ائمه (ع ه) نیز همین است. البته امام مهدی (ع ه) روی مأموریت خاصی که دارند، طبیعتاً چنین بیعتی را هم نخواهند داشت. [1]
[1]امام مهدي حقيقتي تابناک، مرتضی ترابي، ص 273.