تصرف در شىء مشترك

سؤال 853. در آپارتمانى هستم و همسايه ما در راهرو (به اين عنوان كه راهرو مشترك مى باشد و هر كسى حقى دارد) باعث آزار و اذيت ما مى شود آيا چنين حقى براى ايشان مى باشد؟

بسمه تعالى: هر نوع تصرّفى كه مايه ايذاء ديگرى باشد جايز نيست. والله العالم

ادعاى جعلى بودن قولنامه توسط فروشنده

سؤال 854. زمينى را مالك بودم كه اكنون شخصى آن را عدواناً متصرف شده است، البته اين شخص، قول نامه اى كه مورد تأييد محاكم قضايى است در اختيار دارد و بر اساس آن،مدعى خريد آن زمين از من است. آيا قول نامه اى كه فاقد امضاى شهود و مورد انكار من باشد، مالكيت اين

بسمه تعالى: در فرض سؤال هرگاه مدعى خريد زمين دو شاهد عادل گواهى دهند كه قول نامه از طرف مالك مى باشد، قول متصرف پذيرفته است، در غير اين صورت، قول مالك قبلى با قسم قبول مى شود. والله العالم

ادعاى مستأجر بر حق كسب

سؤال 855. منزلى را با سند شش دانگ خريدارى كردم، لكن پس از مدتى از طرف دادگاه به بنده اعلام شد كه حدود ده سال قبل، شخصى مستأجر اين منزل بوده است، ولى به جهت اختلاف مالى، مستأجر را از اين منزل بيرون كرده اند. پس از آن كه اين منزل چند دست گشت، او توانست حق

بسمه تعالى: در فرض سؤال دو راه وجود دارد: اگر شما از چنين حقـى اطلاع نداشتيـد مى تـوانيـد معـاملـه را فسخ كنيـد و پـولى را كه پرداخته ايد و نيز ضررى كه متوجه شما شده را از فروشنده بگيريد يا از فروشنده بخواهيد كه مدعى حق كسب و پيشه را راضى كند. والله العالم

غصب اشياء كوچك

سؤال 856. اگر شخصى اشياى كوچكى مثل دمپايى، النگو، شلوار و غيره را غصب كند و سپس پس دهد، بايد اجرت المثل مدت غصب را نيز به صاحبش بدهد؟

بسمه تعالى: تعيين اجرت المثل براى چنين اشياى كوچك مشكل است، مع الوصف اگر از آنها استفاده نموده و عرفاً براى آن اجرتى وجود دارد، بايد آن را بپردازد. والله العالم

پارك در پاركينگ

سؤال 857. آيا در پاركينگ مجتمع مسكونى مى توان بيش از يك ماشين پارك كرد؟

بسمه تعالى: براى استفاده از پاركينگ بايد به مقررات آپارتمان توجه و رعايت شود. اگر براى هر كسى محدوده اى معيّن شده است، او حق ندارد به محدوده ى ديگران تجاوز كند، ولى مى تواند محدوده خود را به صورت رايگان يا غير رايگان در اختيار ديگرى قرار دهد. والله العالم

ماندن مهمان بدون رضايت صاحبخانه

سؤال 1114 . پدر زن اينجانب به علت بيمارى و احتياج به مراقبت به منزل ما آمده است و پس از بهبودى نسبى و با توجه به اينكه همسرو چند فرزند پسر دارد به منزل خود نمى رود و همسرم مى گويند بايد پدر تا آخر عمر با ما زندگى كند آيا ماندن وى در خانه ما جايز است؟

بسمه تعالى: هرگاه صاحب خانه راضى به ماندن پدرزن نباشد بايد خانه را ترك كند ولى حرمت پدر زن نيز رعايت شود . والله العالم

خريد و فروش هاى بدون اجازه مالك

سؤال 1115 . شخصى ملكى را به صورت فضولى به ديگرى به مبلغ پانزده ميليون فروخته و خريدار نيز ملك را به هفده ميليون به ديگرى فروخته است و سومين نفر نيز اين زمين را به چهل ميليون تومان فروخته است اكنون مالك اولى تمام تصرفات را باطل اعلام كرده است خسارات وارده

بسمه تعالى: تمام معاملاتى كه انجام شده فضولى بوده است و چون مالك راضى نبوده است همگى فاقد صحت مى باشد، و هر مشترى به فروشنده قبل رجوع مى كند وثمن خود را دريافت مى كند، بنابراين فروشنده اول بايد پانزده ميليون به خريدار بپردازد و خريدار نيز هفده ميليون به خريدار دوم بپردازد و همچنين و غيز از وجه پرداختى حق گرفتن مبلغ ديگرى ندارد . والله العالم

قيمت زمان تصرف يا زمان انتقال در غصب

سؤال 1116 . زمينى در يك اقدام غير شرعى توسط عده اى تصرف شد و سپس ساختمان احداث شد اكنون متصرفين حاضر به پرداخت قيمت آن شده اند آيا متصرفين مى توانند ما را مجبور به پذيرش قيمت زمين در موقع تصرف بنمايند؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال بايد قيمت زمان انتقال (قيمت روز) را بپردازند و كسانى كه فعلاً متصرف هستند بايد رضايت مالك را جلب كنند . والله العالم

غصب زمين و اثبات آن پس از ده سال

سؤال 1117 . زمينى سال 79 به غير عمد تصرف شده، سپس به فروش رفت اكنون كه مالك فوت شده است طبق حكم دادگاه غصب شدن ملك محرز شده است وظيفه غاصب چيست؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال بايد زمين به ورثه برگردد و يا با رضايت وارث قيمت روز پرداخت شود . والله العالم

چيدن گل از باغ ديگرى بدون اجازه

سؤال 1118 . شخصى شاخه اى از گل سرخ و يا نعناع و ... را از باغ ديگرى بدون اجازه او بريده و يا دزديده است كه دسترسى به او و يا ورثه او ندارد، آيا تصرّف در حاصل و فروعات آن كه رشد كرده و اضافه مى شود شرعاً چطور است، آيا قابل استفاده است؟

بسمه تعالى: نماء تابع اصل است اگر صاحب آن را نمى شناسد با اجازه حاكم شرع آن را تملك كند و قيمت آن را به عنوان صدقه از طرف مالك به فقراء بدهد. والله العالم

حليت طلبيدن از صاحب پولى كه غصب شده

سؤال 1119 . اگر شخصى پولى را دزدى كرده ولى بعد از چند سال پشيمان شده و توبه كرده است و از صاحب پول طورى كه او نفهميده ، حليّت طلبيده و او حلال كرده آيا الان بايد دوباره از صاحب پول ها حليّت طلب كند و جريان پول ها را مطرح كند؟

بسمه تعالى:اگر او مورد حليّت و مقدار آن را فهميده و حلال كرده ديگر حليّت طلبى لازم نيست و اگر او بدون آگاهى از خصوصيت مورد ، حليّت خواهى كند به طورى كه اگر مى دانست مورد حليّت پول است حلال نمى كرد بايد دو مرتبه حليّت بطلبد.والله العالم

فروش بدون رضايت صاحبان ملك

سؤال 1120 . برخى از زمينهايى كه شهردارى يا سازمان مسكن در اختيار مردم مى گذارند صاحبان اصلى آنها رضايت ندارند تكليف كسانى كه اين زمينها را در اختيار دارند چيست؟

بسمه تعالى: هر نقطه اى كه مى دانيد متعلق به كسى ديگر است از آنجا استفاده نكنيد و در موارد ديگر كه براى شما مشكوك است، استفاده اشكال ندارد . والله العالم

تصرف در زمين مشاع

سؤال 1121 . برخى از افراد در زمين مشاع مراسمى برپا نموده اند در حالى كه برخى از مالكين راضى نيستند آيا تصرف جهت مراسم جايز است؟

بسمه تعالى: بدون رضايت همه مالكان نبايد در زمين مشاع تصرف كرد . والله العالم

ملحق كردن مقدارى از كوچه به مسجد

سؤال 1122 . اگر به جهت تعريض راه، قسمتى از مسجد در خيابان واقع شود و شهردارى اجازه دهد كه قسمتى از كوچه پشت مسجد به مسجد ملحق شود ولى ساكنين آن كوچه مخالفت مى كنند آيا ساكنين آن كوچه حق مخالفت دارند؟

بسمه تعالى: از آنجا كه راه متعلق به عموم مردم است نمى توان آن را جزء مسجد كرد و اگر مصلحت عمومى ايجاب كرد به جاى آن راه ديگرى در اختيار بگذارند . والله العالم

اصلاحات ارضى

سؤال 1123 . زمينهايى در طرح اصلاحات قبل از انقلاب از مالكين اخذ و به كشاورزان واگذار شده اكنون وظيفه كشاورز چيست؟

بسمه تعالى: بايد رضايت مالك جلب شود و تغيير حكومت، در حكم شرعى تأثير ندارد . والله العالم

كاهش قيمت جنس غصبى

سؤال 1041 . شخصى سكه هاى طلاى ديگرى را برداشته و پس از مدتى عين آنها را پس داده است صاحب سكه ها متقاضى دريافت كاهش قيمت سكه هاست آيا فرد متصرف ضامن است؟

بسمه تعالى: چون عين مال را رد كرده است ضامن افت قيمت نيست، البته چون بدون اذن، اين كار را انجام داده مستحق تعزير مى شود . والله العالم

سرقت كارت عابر بانك

سؤال 1042 . اگر فردى كارت عابر بانك ديگرى را سرقت كند و به ديگرى بدهد و او با علم به سرقتى بودن، از كارت برداشت كند كدام يك ضامن است و تعزير مى شود؟

بسمه تعالى: از آنجا كه هر دو نفر نسبت به اين كارت، يد عدوانى دارند هر دو ضامن اند، يعنى صاحب پول مى تواند به هر يك مراجعه كند، ولى سرانجام آن كه پول را دريافت كرده است، ضمان در او مستقر مى شود . والله العالم

يارانه

سؤال 1043 . گرفتن يارانه از دولت عليرغم داشتن زندگى مناسب چه حكمى دارد؟

بسمه تعالى: يارانه بيت المال است و براى افراد مستحق و نيازمند كه به ضروريات زندگى خود محتاج هستند اختصاص دارد، غير اين افراد نمى توانند از آن استفاده كنند و اگر بگيرند بايد برگردانند . والله العالم

استفاده از برق غير مجاز

سؤال 1044 . شوهرم براى مغازه اش از برق عمومى دولت (تير چراغ برق) استفاده مى كند آيا درآمدى كه بدست مى آورد براى ما حلال است؟

بسمه تعالى: عمل او خلاف شرع است ولى درآمدى كه از اين راه دارد حلال است . والله العالم

غصب زمين و كشت در آن

سؤال 1045 . برادر ما زمين موروثى از پدرمان را به صورت غير شرعى تصاحب كرده و سيب زمينى كاشته و مقدارى از محصول را براى ما فرستاده است آيا مى توانيم استفاده كنيم؟

بسمه تعالى: سيب زمينى از آن كسى است كه ريشه آن را كاشته است بنابراين تصرف در آن اشكال ندارد، ولى بايد غاصب اجرت زمين را به مالك يا مالكان بپردازد . والله العالم

شركت سهامداران در ضرر ملك مغصوب

سؤال 1046 . اگر كسى عدواناً مقدارى از زمين را متصرف شد و اقدام بر خلع يد به نتيجه نرسيد آيا مقدار كسرى به همه سهام داران مشاع تعلق مى گيرد؟

بسمه تعالى: چون زمين ملك مشاع است ضرر متوجه همه مى شود . والله العالم

قيمت ملك تصرف شده

سؤال 1047 . بعضى از سازمان ها در گذشته زمين هاى مردم را براى طرح هاى عمرانى و... تصرف كرده اند، حال طبق قانون، مالك مى تواند تقاضاى پرداخت اجاره و يا قيمت عادله ملك را بنمايد، اين قيمت عادله قيمت روزى است كه تصرف كرده اند يا قيمت روز؟

بسمه تعالى: هرگاه تصرف در ملك به رضايت طرف بوده قيمت همان روز پرداخت مى شود و اگر بدون رضايت بوده بايد قيمت روزى كه با او به توافق مى رسند و به معامله راضى مى شوند پرداخت شود . والله العالم

شك در غصبى بودن

سؤال 1048 . منزلى را خريدارى كردم برخى مى گويند خانه غصبى است ولى امكان تفحص نيست آيا تصرف و نماز خواندن در اين مكان جايز است؟

بسمه تعالى: هرگاه فروشنده داراى مدرك قانونى و شرعى بوده، خريد خانه از او اشكال ندارد مگر اين كه غصبى بودن خانه معلوم شود و نمازهاى خوانده شده صحيح است. والله العالم

نماز در زمين هاى كشاورزى

سؤال 1049 . آيا نماز در زمين هاى كشاورزى مردم صحيح است؟

بسمه تعالى:هرگاه اين كار در محلى باشد كه معمولاً مردم در مزارع و زمين هاى كشاورزى رفت و آمد دارند و يك رسم ثابتى در آنجا باشد و نماز موجب خسارت نباشد اشكال ندارد .والله العالم

قانون مرور زمان

سؤال 1050 . اگر مالى از شخصى غصب شود و يا مصادره شود و پس از گذشت 10 سال جهت احقاق حق خود به دادگاه مراجعه كند مى گويند طرح دعوى يا دادخواست وى مسموع نيست آيا چنين بخش نامه اى از جهت شرعى صحيح است؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال صحيح نيست زيرا طبق ضابطه: الحق القديم لا يبطله شىءٌ. بنابراين قانونى به نام مرور زمان وجاهت شرعى ندارد . والله العالم

تألمات روحى ناشى از ضرر به ملك همسايه

سؤال 1051 . در اثر گودبردارى غير اصولى ساختمان مجاور ريزش كرد و عده اى كشته و مجروح شده اند، آيا مقصرين حادثه غير از ديه فوتى ها و جراحات جسمى بابت مشكلات معنوى و تألمات روحى ضامن نيستند؟

بسمه تعالى: تنها بايد ضررهاى مالى كه بر ملك همسايه وارد شده است جبران كند ولى پيامدهاى ديگر ضمانت مالى ندارد . والله العالم

پارك خودرو مجاور املاك شخصى

سؤال 1052 . ممانعت از پارك خودرو در بخش مجاور املاك شخصى جايز است يا خير؟

بسمه تعالى: معابر عمومى براى همه شهروندان است و هر كس در بهره گيرى از آن سبقت بگيرد اولويت با اوست بنابراين مجاورت املاك شخصى با معابر عمومى مانع از بهره گيرى ديگران نيست مگر اين كه مزاحم او باشد مانند پارك كردن جلوى درب خانه افراد . والله العالم

مسئول برگرداندن مال غصبى

سؤال 1053 . اگر چند نفر با هم مالى را غصب كنند مسئول برگرداندن مال چه كسى است؟

بسمه تعالى: هرگاه عين مال باقى است مى تواند عين مالش را بگيرد و اگر عين مال باقى نيست همه آنها در مقابل مالك مسئولند و همه آنها يد عدوانى داشته اند، بنابراين مالك مى تواند به هر يك از آنها در تمام قيمت مراجعه كند . والله العالم

تصرف مدير مجتمع مسكونى در ملك مشاع

سؤال 1054 . آيا مديريت مجتمع مسكونى مجاز است كه بخشى از املاك مشاع آن مجتمع را بدون موافقت تمام مالكين به يك برنامه خاص اختصاص دهد؟

بسمه تعالى: در فرض سؤال هرگاه مدير داراى چنين اختيارى نباشد تصرف او جايز نيست. والله العالم

خريد كالاى غصبى

سؤال 1055 . اگر شخصى احتمال قوى بدهد كه كالايى كه خريده دزدى بوده چه وظيفه اى دارد؟ اگر فروشنده پس نمى گيرد تكليف چيست؟

بسمه تعالى: احتمالِ دزدى بودن كافى نيست ولى اگر يقين دارد كه كالاى دزدى است و نمى تواند مالك را پيدا كند وظيفه او در اين حالت اين است كه آن را از طرف مالك واقعى به فقير غير سيد صدقه بدهد . والله العالم

صرف مظالم در غير فقير

سؤال 1056 . آيا مظالم را مى توان در غير فقير مانند كارهاى مسجد و يا فرهنگى هزينه نمود؟

بسمه تعالى: بايد در مورد نيازهاى نيازمندان مصرف كرد . والله العالم

اجازه مرجع در رد مظالم

سؤال 1057 . آيا اجازه مرجع تقليد در رد مظالم به اهل آن لازم است؟ آيا پرداخت آن فورى است؟

بسمه تعالى: احتياط اين است كه از مرجع تقليد اجازه بگيرد و در صورت امكان رد آن فورى عرفى است . والله العالم

پيدا شدن صاحب مال پس از رد مظالم

سؤال 1058 . در صورت پيدا شدن صاحبان مال پس از پرداخت و رد مظالم وظيفه چيست؟

بسمه تعالى:اگر به امر حاكم شرع باشد ضامن نيست .والله العالم

سيد و غير سيد در رد مظالم

سؤال 1059 . آيا مى توان مظالم سادات را به سادات و يا غير سادات را به سادات پرداخت نمود؟

بسمه تعالى: مظالم سادات به سادات اشكال ندارد ولى غير سادات به آنان خلاف احتياط است . والله العالم

محاسبه مظالم به قيمت روز

سؤال 1060 . مظالم عباد كه در گذشته اتفاق افتاده است بايد به قيمت چه زمانى محاسبه شود؟

بسمه تعالى: احتياطاً به قيمت روز محاسبه شود . والله العالم

ردّ مظالم به كسى كه توان پرداخت بدهى را ندارد

سؤال 1061 . مطالباتى كه از مردم داريم و آنان توان پرداخت بدهى را ندارند آيا مى توان به عنوان رد مظالم حساب كرد؟

بسمه تعالى: ردّ مظالم مربوط به فقير است و كسى كه توان پرداخت ندارد اگر فقير حساب شود اشكال ندارد . والله العالم