- مسائل اعتقادی
- مطهرات
- جلوگيرى از باردارى و سقط جنين
- مهریه
- نفقه(مخارج زندگى خانواده)
- مسايل متفرقه ازدواج و روابط با فاميل و بستگان
- طلاق
- وضو
- عده
- ارث
- معاشرت
- ورزش و مسابقات و سرگرمی
- شکار و ذبح
- خوردنی و آشامیدنی
- موسیقی و غنا
- احکام قضایی
- شهادت
- حدود و تعزیرات
- قصاص
- ديه خسارت هاى جانى
- تیمم
- غسل
- جنابت
- حیض
- استحاضه
- نفاس
- پس از مرگ
- وصیت
- نماز
- عبادات
- مساجد و حسینیه ها
- روزه
- راه هاى ثبوت اوّل ماه
- خمس
- زکات
- حج
- دفاع از اسلام
- امر به معروف
- نذر و عهد
- احکام درآمد های حلال و حرام
- خرید و فروش
- مناسبت های مذهبی
- شرکت
- فرقه ها و گروه های مذهبی
- صلح
- اجاره
- كار و كارگر و كارمند
- تقلید
- چاپ و نشر كتاب
- مضاربه
- وکالت
- ربا
- قرض و دین
- مسائل بانکی
- غصب
- خسارت های مالی
- اموال پیدا شده
- احیای اموات
- وقت
- ولایت و حکومت
- نجاسات
- مقدمات عبادات
- نگاه كردن، تلويزيون، عكس، فيلم
- پوشش، زينت، آرايش
- تلقيح و جراحى زيبايى
- اصول و معارف
- بخش احكام تقليد
- تخلی
- قنوت
- سجده
- تشهد و سلام
- نماز جمعه
- نماز آیات
- نماز قضا
- شكيات و نماز احتياط و سجده سهو و نافله
- مساجد
- اعتکاف
- امر به معروف و نهی از منکر
- محجور-منع شده از تصرفات مالی
- رهن
- جعاله
- بانک
- بیمه
- هبه
- امانت و ودیعه
- عاریه
- بیت المال و حق الناس
- لقطه یا اموال پیداشده
- وقف
- صدقه
- خانواده و ازدواج
- زینت و پوشش
- تلقیح و تولید مثل مصنوعی
- جلوگیری از بارداری
- نفقه
- نماز ليلة الدفن
- قضایی
- صفات قاضی و کیفیت حکم
- شهادت و اقرار
- دیه
- احكام ضررهاى ناشى از درمان
- حکومت و ولایت
- نماز مسافر
- زکات فطره
- کار و کارگر
- احیاء اموات
- ازدواج
- احکام ازدواج
- پوشش و زینت
- مهر
- دعاوی
- مسائل پزشکی
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 360
راه توبه از برخى از تخلفات
سؤال 1116. راه جبران ارتكاب گناهان و تخلف هاى قانونى چيست؟
بسمه تعالى: راه توبه از گناهان مانند دروغ، نگاه حرام، گوش دادن به غيبت و يا عدم رعايت مقررات، تصميم بر ترك و ندامت بر گذشته است، و در غيبت علاوه بر ندامت از طرفى كه كشف عيب او را كرده استحلال كند. والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 360
صحبت با مرد اجنبى
سؤال 1117. خانمى كه شوهر دارد به مدت چندين ماه با مرد اجنبى غير متخصص تحت عنوان مشاوره و بدون رضايت شوهر تلفنى صحبت مى كند آيا اين رابطه جايز است؟ و آيا قابل تعزير است؟
بسمه تعالى: در فرض سؤال صحبت ومذاكره حرام است ضمناً تعزير در اختيار حاكم شرع است. والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 360
تقليد صدا
سؤال 1118. آيا تقليد صدا در صورتى كه تمسخر نباشد و باعث ناراحتى نشود جايز است؟
بسمه تعالى: هرگاه اهانت تلقى نشود اشكال ندارد مگر اين كه طرف اظهار ناراحتى بكند و مايه رنجش او گردد. والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 361
نام بردن اسم ظالم
سؤال 1119. شخصى به ديگرى ظلم كرده است و كسى اطلاع ندارد. آيا جايز است كه اسم ظالم را به ديگران بگويم؟
بسمه تعالى: فقظ مظلوم مى تواند پرده از عيب ظالم بردارد، نه غير او. والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 361
غيبت از يكى از افراد در جمع
سؤال 1120. اگر از فرد غير معينى از جمعى كه حدود بيست نفر هستند غيبتى شود، آيا حرام است؟
بسمه تعالى: اگر دايره ى غيبت وسيع باشد به گونه اى كه همه ى آن افراد، اگر سخن طرف را بشنوند، ناراحت نشوند، مثل اين كه بگويد يك نفر در اين شهر چنين گناهى انجام مى دهد، اين غيبت نيست، ولى اگر دايره كوچك باشد و اعضاى دايره از شنيدن آن سخن ناخرسند شوند، غيبت حساب مى شود و دو گناه انجام داده است: 1. عيب صاحب عيب را كشف كرده; 2. ديگران را نيز مورد تهمت قرار داده است; والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 361
بوسيدن دست
سؤال 1121. بوسيدن دست چه افرادى رجحان دارد؟
بسمه تعالى: بوسيدن دست پدر و مادر و علما و هاشميان رجحان دارد. والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 361
سلام مجرى تلويزيون
سؤال 1122. آيا پاسخ سلام مجرى برنامه ى تلويزيون واجب است؟
بسمه تعالى: لازم نيست. والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 362
نوحه خوانى زنان
سؤال 1123. آيا نوحه خوانى و مرثيه سرايى زنان كه مستلزم رسيدن صداى آنها به نامحرم است، جايز است؟
بسمه تعالى: هرگاه شنيدن نوحه خوانى زن، مفسده نداشته باشد، اشكالى ندارد. والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 362
گوش كردن به صداى زن
سؤال 1124. آيا گوش كردن به صداى زن جايز است؟
بسمه تعالى: شنيدن صداى زن در جايى كه مفسده نداشته باشد، اشكال ندارد. والله العالم
جلد شماره:1 - صفحه شماره : 362
غيبت فاسق در شهر ديگر
سؤال 1125. اگر شخصى در شهرى متجاهر به فسق باشد، آيا مى توان فسق او را در شهر ديگر بيان نمود؟
بسمه تعالى: فردى كه در محيطى متجاهر به فسق است، گاهى انسان بى پرواست و از اين كه جاى ديگر هم از نوع كار او خبردار شوند ابائى ندارد، در اين صورت نقل آن در محيط ديگر حرام نيست، ولى اگر متجاهر به فسق نسبت به محيط خاصى بى پرواست و از كشف وضع او در محيط ديگر خرسند نمى باشد، در اين صورت بازگويى وضع او در جاى ديگر غيبت و حرام است و اگر نمى دانيد كه شخص مورد نظر از كدام نوع است، احتياط در ترك غيبت است. والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 490
اختلاط دختران و پسران در مراكز آموزشى
سؤال 1545 . آيا اختلاطِ پسران و دختران در دانشگاهها و خودآرايى برخى دختران و پسران در برخى از بخشهاى آموزشى جايز است؟
بسمه تعالى: در كشورهاى اسلامى بايد كوشش شود از تشكيل كلاس دو جنسيتى جلوگيرى مى شود تا عفت و عفاف نسل جوان حفظ شود . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 490
احكام معاشرت رفت و آمد با افراد الكلى
سؤال 1546 . آيا رفت و آمد با افراد الكلى كه دائم مشروب مى خورند جايز است؟
بسمه تعالى: از رفت و آمد خوددارى شود . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 490
اصلاح صورت با عدم اذن پدر
سؤال 1547 . دخترى كه هنوز ازدواج نكرده، آيا جايز است صورت خود را با عدم رضايت پدر اصلاح كند؟
بسمه تعالى: اصلاح براى دختر باكره در صورت عدم رضايت پدر جايز نيست . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 490
رفتار استاد بر خلاف موازين شرعى
سؤال 1548 . با توجه به مقام استاد چنانچه استادى بر خلاف موازين شرعى و اخلاقى رفتار نمايد وظيفه شاگردان چيست؟
بسمه تعالى: تذكر محترمانه آن هم به طور خصوصى . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 491
در نظر گرفتن فردى جهت ازدواج
سؤال 1549 . آيا جايز است در محيط دانشگاه دخترى را در نظر داشته به جهت اين كه شايد در آينده با وى ازدواج نمايد؟
بسمه تعالى: اشكال ندارد، ولى قبل از ازدواج بايد به صورت يك نامحرم با او رفتار كند و تا عقد شرعى خوانده نشده، او نامحرم است . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 491
تشكيل جلسات مختلط در دانشگاه
سؤال 1550 . آيا تشكيل جلسات خواهر و برادر در دانشگاه و گاهى تشكيل جلسه به صورت دو نفره جايز است؟
بسمه تعالى: خلوت با اجنبيه حرام است بنابراين اگر جلسات عمومى باشد مانند سالن سخنرانى و غيره اشكال ندارد، ولى تشكيل جلسه دو نفرى در اطاق دربسته حرام است . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 491
قهر با فرزند
سؤال 1551 . از جهت تأديب آيا مى توان با فرزند قهر كرد؟
بسمه تعالى: در روايت هست كه براى تأديب بچه قهر كنيد اما طول ندهيد . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 491
تفتيش از وسائل فرزند
سؤال 1552 . آيا بدون اجازه، پدر و مادر مى توانند وسائل شخصى فرزند را تفتيش كنند؟
بسمه تعالى: اگر فرزند نابالغ باشد اشكال ندارد، و درصورت بلوغ اگر احتمال امر مهمى را مى دهند كه با سرنوشت فرزند ارتباط دارد و درصدد هدايت و نجات او باشند در اين صورت پدر مى تواند تفتيش كند . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 492
ماساژ بدن مرد توسط مرد
سؤال 1553 . آيا ماساژ دادن بدن مرد به وسيله مرد و بدن زن به وسيله زن در يك فضاى محدود با رعايت ستر عورت جايز است؟
بسمه تعالى: در فرض سؤال هرگاه مقصود همان فيزيوتراپى باشد كه به منظور درمان انجام مى گيرد اشكال ندارد، مشروط بر اينكه عارى از شائبه ها باشد . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 492
جواب سلام مرتدّ
سؤال 1554 . اگر شخص مرتدى سلام كند آيا جواب سلامش واجب است؟
بسمه تعالى: در جواب بگويد: "سلام" . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 492
ارتباط با فاميل تارك نماز
سؤال 1555 . ارتباط با اقوام نزديكى كه نماز نمى خوانند جائز است؟
بسمه تعالى: قطع رحم حرام است و در حد امكان ارتباط را قطع نكنيد چه بسا ممكن است ارتباط باعث اصلاح آنان شود . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 492
سكوت در مقابل تهمت به ديگرى
سؤال 1556 . فردى در ميان جمعى، شخصى را مورد تهمت قرار مى دهد ولى فردى كه مى توانست از وى دفاع كند سكوت كرده و مُهر تأييد بر اتهام او زد آيا وى مرتكب گناهى شده است؟
بسمه تعالى: سكوت او گناه است . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 493
ارتباط با فاميل غير شيعه
سؤال 1557 . اگر بين ارحام، كسى غير امامى باشد آيا قطع رابطه با آن شخص جايز است؟
بسمه تعالى: مسلمان بودن كافى است و قطع رحم در مورد پدر و مادر، در صورت كفر آنها نيز جائز نيست . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 493
قطع رابطه با فاميل در دوران تحصيل
سؤال 1558 . از برخى از علماى سابق نقل شده در دوران تحصيل علم تمام نامه هايى كه از فاميل به دست او مى رسيد نمى خواند تا اينكه از جهت علمى به مقامات عالى رسيد آيا كار وى قطع رحم محسوب مى شود؟
بسمه تعالى: اين قضيه مربوط به مرحوم ملامهدى نراقى است در دوران تحصيل او در اصفهان اتفاق افتاده است و او به وظيفه شخصى خود آشنا بوده است ولى كار او الگو براى ديگران نيست . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 493
سعادت زن
سؤال 1559 . روايتى است از حضرت زهرا(عليهما السلام) نقل شده كه (سعادتمند آن زنى است كه نه مردى او را ببيند و نه او مردى را ببيند) آيا در جامعه امروز تفسير جديد لازم است؟
بسمه تعالى: البته آنچه كه زهراى اطهر(عليهما السلام) فرموده يك وظيفه اسلامى بالا است ولى در عين حال در جامعه امروز نيز مى توان آن را به نحو ديگرى اجرا كرد و آن اينكه از ديدارهاى غيرلازم و اختلاطهاى ضرربخش و نگاه مرد به زن و زن به مرد خوددارى نمود . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 494
شنيدن صداى قرائت قرآن توسط زن به صورت ترتيل
سؤال 1560 . آيا شنيدن قرآن به صورت ترتيل توسط قارى زن حاضر است؟
بسمه تعالى: شنيدن صداى زن در صورتى كه تحريك آميز و خوف فساد نباشد مطلقاً اشكالى ندارد و در اين مورد بين صداى قرآن و غير قرآن فرقى نيست . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 494
جواب سلام پايان سخنرانيها
سؤال 1561 . در پايان سخنرانى ها، خطباء مى گويند«والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته» آيا جواب اين سلام واجب است يا خير؟
بسمه تعالى: هرگاه خطيب در ميان جمعى سخن مى گويد، احتياط آن است كه يك نفر از حاضران سلام او را پاسخ بگويد . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 494
افشاى سرّ
سؤال 1562 . حكم شرعى افشاء سرّ مؤمن يا كافر حربى و غير حربى را بيان فرمائيد؟
بسمه تعالى: هرگاه افشاء سرّ مومن ايذاء او باشد حرام است ولى افشاء سرّ كافر حرام نيست مگر اينكه فسادى بر آن مترتب شود . والله العالم
جلد شماره:2 - صفحه شماره : 494
معاشرت با پيروان فرقه معروف به اهل حق
سؤال 1563 . آيا معاشرت با اهل حق جايز است؟
بسمه تعالى: هرگاه اهل حق نماز مى خوانند و روزه مى گيرند با آنها مانند برادر اسلامى رفتار كنيد و اگر انجام نمى دهند امّا منكر نيستند با آنها خوش رفتار باشيد . والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 491
كارتن خوابها
سؤال 1504 . وظيفه حكومت و مردم در قبال كارتن خوابها و افراد بى سرپناه كه در سرما و گرسنگى زندگى مى كنند چيست، با توجه به اين كه بعضى از اينها داراى مشكلاتى نظير اعتياد و... مى باشند؟
بسمه تعالى: جان انسانها محترم است هر چند اين افراد معتاد و گنه كار باشند بايد دولت وملت در اين مورد كوشش كنند تا از سرما و گرسنگى محفوظ بمانند . والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 492
بدگويى نظام و انقلاب
سؤال 1505 . فردى به طور دائم از نظام و انقلاب بدگويى مى كند چگونه با او رفتار كنيم؟
بسمه تعالى: چنين فردى را بايد با منطق پاسخ گفت و خدمات نظام را بايد گوشزد كرد . والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 492
كتاب اخلاقى
سؤال 1506 . در رابطه با غفلت از خدا و آثار آن به چه كتابى مراجعه كنم؟
بسمه تعالى: به كتابهاى اخلاقى مانند جامع السعادات يا معراج السعاده و اربعين امام(رحمه الله) مراجعه فرماييد . والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 492
تماس با دست نامحرم با دستكش
سؤال 1507 . مشترى خانم از طلافروش مرد مى خواهد كه النگو را به دستش بيندازد، اگر زن پوشش روى دستش داشته باشد و مرد نيز دستكش پلاستيكى پوشيده باشد گرفتن دست نامحرم به اين شكل اشكال دارد؟
بسمه تعالى: اگر فشار نياورد و محرك نباشد اشكال ندارد . والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 492
جواب نامه
سؤال 1508 . بر اساس حديث كافى شريف «ردّ جواب الكتاب واجب كوجوب ردّ السلام» آيا دادن جواب نامه واجب است؟
بسمه تعالى: مقصود استحباب مؤكد است . والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 493
تحصيل در دانشگاه مختلط و ناهنجار در غرب
سؤال 1509 . آيا تحصيل زن مسلمان در دانشگاه هاى مختلط در غرب همراه با بداخلاقى و رفتارهاى ناهنجار دختران و پسران دانشجو جايز است؟
بسمه تعالى: تا بتواند محيط را ترك كند و در محيط اسلامى تحصيل كند و در غير اين صورت با حفظ حجاب و عفت و تقوى اشكال ندارد . والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 493
تربيت اولاد
سؤال 1510 . براى تربيت صحيح اولاد چه كارى انجام دهيم؟
بسمه تعالى: براى سلامتى اولاد در روزهاى تعطيلى آنها را به مجالس دينى ببريد.والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 493
صله رحم با فاميل بدحجاب
سؤال 1511 . آيا رفت و آمد با فاميلى كه مسائل مربوط به حجاب را رعايت نمى كنند جايز است؟
بسمه تعالى: چون صله رحم واجب است رفت و آمد در حدى باشد كه قطع رحم صدق نكند مگر اين كه راه ديگرى براى صله رحم وجود داشته باشد مانند تلفن در اين صورت آن راه متعيّن است . والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 493
روش برخورد با پدر و مادر بداخلاق
سؤال 1512 . اگر پدر و مادر بداخلاق و بد زبان باشند آيا مى توان با آنان تندى كرد؟
بسمه تعالى:هر نوع تندى با پدر و مادر حرام است. خداوند مى فرمايد:(وَقُلْ لَهُمَا قَوْلاً كَرِيمًا) وباز مى فرمايد:(وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا) .والله العالم
جلد شماره:3 - صفحه شماره : 494
ضرر فاحش ناشى از تصرف ديگرى در ملك خود
سؤال 1513 . آيا ارتفاع بيش از حد ساختمان كه نور زمين مجاور را مى گيرد و اشرافيت بر ملك مجاور را به وجود مى آورد خلاف شرع است؟
بسمه تعالى:هرگاه تصرف كسى در ملك خود سبب شود كه ملك مجاور متضرّر فاحش شود به گونه اى كه از قيمت آن كاملاً كاسته شود و يا سبب شود كه ساختمان موجود تقريباً از حيّز انتفاع بيفتد، چنين كارى جايز نيست. و بايد شهردارى اين قانون را رعايت كند.والله العالم